Wysłany: 2 Listopad 2007, 12:24 PODŁOŻA STOSOWANE W UKORZENIANIU SADZONEK HOI
PODŁOŻA STOSOWANE W UKORZENIANIU SADZONEK
tekst i fotografie: Mark Randal
artykuł z magazynu Stemma, nr 4
Jest tyle metod ukorzeniania hoi, ilu jest kolekcjonerów zajmujących się ich hodowlą - i prawie tyle samo rodzajów podłoża, które może być użyte w celu wyhodowania młodych roślin. Tutaj przyjrzymy się kilku rodzajom podłoży - tym, które są najpopularniejsze i które można dostać w formie gotowej do użycia. Przy każdym omawianym podłożu zostanie zamieszczona krótka informacja o jego pochodzeniu, a także zestawienie cech przemawiających za lub przeciw jego użyciu do ukorzeniania sadzonek.
fot.1 : A - perlit; B - pumeks (jako dodatek); C - mech sphagnum; D - torf; E - kora dla storczyków; F - wermikulit; G - gotowa mieszanka
Gotowe mieszanki Najczęściej są one oparte na w różnym stopniu skompostowanych trocinach oraz korze. Inne spotykane składniki organiczne gotowych mieszanek to, na przykład, mech sphagnum, torf, skorupki bezkręgowców, guano lub inne nawozy organiczne. Ze składników nieorganicznych stosuje się perlit, wermikulit, piasek lub żwir. W mieszankach moga także występować składniki uzupełniające, takie jak nawozy sztuczne, środki nawilżające, środki grzybobujcze czy kwas huminowy.
Zalety: Mieszanki handlowe są gotowe do użycia i z reguły ich skład nie różni się znacząco w ramach różnych partii.
Wady: Poszczególne rodzaje mieszanek handlowych mogą się znacząco różnić składem. Tanie mieszanki, dostępne w większości centrów handlowych, mogą składać się głównie z nieskompostowanych trocin - jedynie podbarwionych i nawilżonych. Mieszanki handlowe zazwyczaj zatrzymują dużo wody, co w przypadku sadzonek jest poważnym problemem i może prowadzić do gnicia sadzonek i młodych korzeni.
Dobrej jakości mieszanki, bazujące na korze drzewnej, które można z reguły dostać w szkółkach, sa znacznie lepszym podłożem zarówno do ukorzeniania, jak i hodowli dorosłych roślin.
Perlit jest skałą krzemionkową, o składzie chemicznym zbliżonym do obsydianu. Surowy materiał jest podgrzewany do temperatury ok. 870 st.C, co powoduje rozszerzenie kieszonek powietrznych i prowadzi do uzyskania bardzo lekkiego produktu o dużej porowatości. W ogrodnictwie najszerzej stosowany jest perlit gruboziarnisty.
Zalety: Perlit nie jest materiałem nasiąkliwym. Dzięki swojej porowatej powierzchni ma możliwość zatrzymania pewnej ilości wody, umożliwiając jednocześnie swobodny odpływ jej nadmiarowi, co pozwala na uzyskanie prawidłowego stosunku wody i powietrza w podłożu, chociaż z drugiej strony powoduje konieczność częstszego podlewania, niż w przypadku podłoży organicznych. Nawet nasycony wodą w maksymalnym stopniu perlit wciąż zawiera duży procent powietrza, co zapobiega gniciu pędów i korzeni.
Kolejną zaletą perlitu jest to, że nie ma tendencji do zbijania się, jak to ma miejsce w przypadku niektórych innych rodzajów podłoża.
Wady: Perlit składa się zasadniczo z bardzo drobnych cząsteczek szkła, tak więc wdychanie pyłu perlitowego jest szkodliwe dla zdrowia i należy zachować ostrożność przy pracy z tym materiałem - zalecane jest założenie maski ochronnej, oraz zwilżenie perlitu przed użyciem.
Inną wadą perlitu może być to, że jest to material wyjatkowo lekki i czasem trudno jest zapobiec wywracaniu się pojemników zawierających większe sadzonki.
Pumeks jest skałą tworzącą się podczas wybuchów wulkanicznych. Można powiedzieć, że to rodzaj perlitu występującego w środowisku naturalnym.
Zalety: Pumeks nie wchłania wody i zatrzymuje dużo powietrza. Jest przy tym cięższy od perlitu, przez co pojemniki z sadzonkami są nieco bardziej stabilne.
Wady: Jest to materiał bardzo twardy i często posiadający ostre krawędzie, które mogą uszkodzić delikatne pędy i korzenie.
Nie należy wdychać pyłu.
Wermikulit jest minerałem, który w stanie surowym przypomina mikę. Jego obróbka przypomina obróbkę perlitu - zostaje podgrzany do wysokiej temperatury, w której następuje jego rozprężenie.
Zalety: Wermikulit zatrzymuję wodę przez dłuższy czas, niż perlit czy pumeks, co wpływa na zmniejszenie częstotliwości podlewania.
Wady: Wermikulit może się zbijać, tworząc bryły o dużej zawartości wody, a małej tlenu.
Podobnie jak perlit, jest to materiał lekki i pojemniki z sadzonkami moga wymagać dociążenia.
Wermikulit produkowany przed 1990r mógł być skażony azbestem, ale produkowany po tej dacie podobno jest wolny od zanieczyszczeń.
Mech sphagnum jest gatunkiem mchu (czasem występującym pod nazwą "mech zielony", który (żywy) tworzy wierzchnią warstwę torfowiska.
Zalety: Mech Sphagnum zatrzymuje dużą ilość wody, co pomaga utrzymać wilgotność otoczenia, a w postaci niesprasowanej zawiera także dużą ilość powietrza.
Według niektórych źródeł mech Sphagnum posiada pewne właściwości antybakteryjne i antyseptyczne, które mogą zapobiegać gniciu korzeni (artykuł "Moss, Sphagnum" na www.botanical.com/botanical/mgmh/m/mossph54.html ).
Wady: Sphagnum łatwo się zbija, a w postaci sprasowanej nie zatrzymuje wystarczającej ilości powietrza. Jest też bardzo lekkie i pojemniki nim wypełnione wymagają dociążenia.
Z kontaktem z tym materiałem jest kojarzonych kilka przypadków sporotrichozy (zakażenie grzybem Soprothrix schenckii), Stemma zaleca zakładanie rękawiczek przy pracy ze Sphagnum.
Torf jest martwym, częściowo rozłożonym mchem Sphagnum, występującym w zbitych warstwach pod powierzchnią torfowisk. Nie należy go mylić z peletkami torfowymi, które mają inną strukturę.
Zalety: Podobnie jak Sphagnum, torf zatrzymuje dużą ilość wody.
Wady: Struktura torfu jest zbyt drobna - drobne cząsteczki zatrzymują zbyt wiele wody, a zbyt mało powietrza.
Nieograniczona eksploatacja torfowisk może prowadzić do nieodwracalnych zaburzeń w środowisku, jako że proces, w którym tworzą się zbite warstwy torfu, może trwać tysiące lat.
Kora dla storczyków zazwyczaj pochodzi z drzew jodłowych. Kora jodłowa jest dostępna w wielu rozmiarach, w hodowli storczyków najczęściej stosuje się podłoże składające się z kawałków kory o średnicy ok. 0,75cm.
Zalety: Kora zatrzymuje pewną ilość wody, podczas kiedy pomiędzy stosunkowo dużymi elementami podłoża zatrzymywana jest także duża ilość powietrza.
Łatwo jest określić, kiedy podłoże jest suche (zauważalna jest różnica w wadze między podłożem suchym i nasączonym wodą).
Wady: Kora jest luźnym podłożem, w którym trudno jest unieruchomić sadzonki.
Podlewanie może być czasochłonne, jako że kora nasiąka bardzo powoli.
Wełna mineralna jest materiałem nieorganicznym, używanym przede wszystkim w hydroponice. Technologia jej produkcji przypomina technologię wytwarzania waty cukrowej z tą różnicą, że zamiast stopionego cukru używa się stopionej mieszanki piasku i skał.
Zalety: Wełna mineralna zatrzymuje mnóstwo wody, ale nawet w pełni nasączona zawiera przynajmniej 18% powietrza, dzięki czemu wyjątkowo trudno jest doprowadzić do przelania roślin.
Nie rozkłada się, więc sadzonki mogą być umieszczane w większych kawałkach wełny razem z peletką startową.
Wełna mineralna jest dosyć miękka, ale nie zbija się łatwo, zachowuje też swoją formę.
Wady: Pył z wełny mineralnej jest bardzo szkodliwy dla układu oddechowego, zaleca się noszenie maski ochronnej podczas pracy z tym materiałem.
Wełna charakteryzuje się wysokim pH i musi być moczona w roztworze o niskim pH przez 24 godziny przed użyciem. Problemy z odczynem mogą się pojawić także później - w nie przepłukiwanej regularnie wełnie mogą się odkładać sole pochodzące z nawozów.
fot.2 : A - pelletki torfowe Jiffy, przed i po namoczeniu; B - kostki z wełny mineralnej do wypełniania pojemników; C - peletka startowa z wełny mineralnej; D - blok wełny mineralnej z miejscem na peletkę startową
Nie możesz pisać nowych tematów Nie możesz odpowiadać w tematach Nie możesz zmieniać swoich postów Nie możesz usuwać swoich postów Nie możesz głosować w ankietach